Maaike in Lapland: Overal blauwe plekken en Finse karaoke met oude mannetjes

Mijn hart klopt in mijn keel. Ruim een halfjaar geleden heb ik een actieve groepsreis geboekt naar Fins Lapland en deze staat op het punt om te beginnen. Skiën, hiken, overnachten in een tent bij ijskoude temperaturen… Ik ben heel benieuwd wat de reis me gaat brengen.

Vereiste: een goede basisconditie

Ik heb via het Nederlandse Travelbase mijn vakantie geboekt; de Lapland Trail. Op de site staat dat je een goede basisconditie moet hebben voor deze reis en 5 km moet kunnen hardlopen. Ik schoot destijds in de lach, want hoewel ik tegenwoordig veel sport, heb ik nog nooit 5 km kunnen hardlopen.

Ik kijk dan ook lichtelijk nerveus om me heen naar de mensen in de bus. Wat als ik straks omringd ben door mensen die alleen maar kip en broccoli eten en eiwitshakes drinken?

Het uitzicht vanuit de bus is prachtig. Ik zie grote sneeuwhopen, besneeuwde bergtoppen en dunne sparren met sneeuw in de toppen. Mijn weerapp geeft aan dat het -16 is en het wordt deze week nog veel kouder.

Divers gezelschap

Als we in het Silver Fox Hotel in Äkäslompolo zijn ingecheckt, kom ik er al snel achter dat de groep heel wisselend is. We zijn met 20 personen, waarvan de jongste begin twintig is en de oudste ergens midden 50.

Er zijn stellen, soloreizigers, zusjes en een vriendinnengroepje. Het valt meteen op dat iedereen zin heeft om de rest beter te leren kennen én dat we verschillende, sportieve achtergronden hebben. Dit gaat wel goed komen!

Langlaufles

Na een korte kennismaking trekt het grootste gedeelte van de groep skikleding aan voor activiteit nummer 1: de start-to-(langlauf)ski-les.

Langlaufen ken ik van tv. Ik weet dat er speciale paden zijn en dat het er een beetje dommig uitziet. In de les merk ik al snel dat het moeilijker is dan het eruitziet. Ingespannen kijk ik naar de track en schuifel langzaam naar voren. “Don’t forget to have fun!” roept de instructrice. Oh ja, wacht even. Ik schiet in de lach en hup, daar val ik bijna op mijn snufferd in de sneeuw.

Eerste helling

Tegen het einde van de les klimmen we in een omgekeerde pizzapunt een helling op. Maar we moeten ook weer naar beneden. Iedereen vindt het hartstikke eng. “Just stay low in a squat,” zegt de instructrice. De meeste mensen vallen als ze naar beneden roetsjen.

Dan ben ik aan de beurt. Het voelt alsof ik mezelf met de snelheid van een achtbaan in een diep dal stort. Ik verlies een paar keer bijna mijn evenwicht, maar blijf ternauwernood staan. “Fucking hel!” gil ik, terwijl ik verder glij en grijns breed. Dit is leuk!

Een hele dag langlaufen

De volgende dag vertrekken we in twee groepen op langlauf-avontuur voor een tocht van zo’n 14 kilometer door de bossen. Voor we van start gaan, oefenen we de basisbeginselen nog eens. Met name het remmen is een belangrijk onderdeel, maar ik krijg het maar niet onder de knie zonder hard op m’n bek te gaan.

De blauwe plekken op mijn heup, mijn billen, knieën en scheenbeen zijn later het bewijs van het niet kunnen remmen. Ik ben wel vijftig keer gevallen. In de meeste gevallen zachtjes, maar soms ook behoorlijk hard tijdens een afdaling.

Want hoewel ik best goed ben in de afdalingen, vlieg ik ook een paar keer hard uit de bocht. Toch sta ik elke keer weer lachend op en probeer het gewoon nog een keer. Bij het eindpunt haal ik opgelucht adem. Dit was wel genoeg ‘au’ voor één dag.

Mezelf bewijzen

Een van de redenen waarom ik deze reis heb geboekt, is omdat ik vaker iets buiten mijn comfortzone wil doen. Vroeger riep ik altijd dat ik niet sportief was. Toch heb ik de afgelopen jaren ontdekt dat er heel veel sporten zijn die ik wél leuk vind en dat bewegen goed is voor mijn mentale gezondheid.

Maar dat stemmetje van mijn niet-sportieve ik zit nog wel ergens in mijn kern. Zo denk ik soms – onterecht – dat ik iets niet kan. Gister ging het hartstikke goed. Ook al doet mijn hele lijf pijn, vandaag wil ik wederom laten zien dat ik dit kan.

Een sneeuwschoen hike staat op de planning. Bij de start krijgen we bijzondere gevaartes aan onze voeten waarmee we op de sneeuw lopen, zonder er heel diep in weg te zakken. Een beetje alsof we te grote klompen dragen die stevig vastgesnoerd zitten. De eerste meters van de trail gaan meteen steil omhoog.

Kamp van Koningsbrugge

Een deel van de groep vertrekt pijlsnel. Mijn kuiten beginnen na een paar minuten al moord en brand te roepen en ik voel dat ik begin te zweten. Iets wat bij deze temperaturen eigenlijk niet mag, want dan krijg je het ook sneller koud. Ik trek een kledinglaag uit en schroef mijn tempo naar beneden. De groep hou ik niet bij en de eerste vernietigende stemmen roepen in mijn hoofd om aandacht.

“Je kunt dit niet, zeg maar dat je teruggaat," zegt het stemmetje. Ik bijt op mijn lip en blijf mijn ene voet voor de andere zetten. En ik weet niet waar ze vandaan komen, maar ineens zie ik Ray en Dai van Kamp van Koningsbrugge voor me. Ze zijn kwaad. “Pijn is emotie. Niet opgeven. Elke stap is er één.” Dus zet ik door. Ik hoef niet de snelste te zijn.

Uiteindelijk sta ik net als de anderen op de top van de eerste berg. Mijn hele lijf doet pijn, maar ik ben er wel. Wauw, wat voelt dat goed!

Finse karaokebar

Die avond ga ik met een deel van de groep pizza eten en daarna borrelen in de karaokebar. Volgens onze gidsen dé place to be in dit kleine dorp. Als we binnenkomen, zitten er vooral veel oudere mensen.

Tegen mijn kamergenoten heb ik gezegd dat ik karaoke leuk vind en vaak ABBA zing. Maar hier in de karaokebar durf ik niet meteen, want de Finnen die ons voorgaan zingen loepzuiver én heel serieus. Maar dan hoor ik ineens mijn naam. Ik ben de volgende met Dancing Queen van ABBA. Oh mijn god. Komt dit goed?

Vloeken in de kerk

Misschien is het wel als vloeken in de kerk: een Zweeds nummer zingen in een Finse kroeg. Maar hoe vals ik ook zing, ik maak er wel een hele show van. “Youuu can dance, you can jiveeee,” en wijs naar de oudere mannetjes die naar me zitten te kijken. Mijn reisgenoten moedigen me luidkeels aan. Lachend stap ik van het podium af en is het de beurt aan de rest.

Hallo Rudolph!

De volgende dag gaan we met een deel van de groep naar een rendierboerderij. We mogen meteen twee aan twee in de rendierslee stappen en krijgen uitleg hoe de slee te besturen. Ons rendier is Piero, die volgens de eigenaresse heel goed weet wanneer er toeristen in de slee zitten.

En inderdaad. Zodra we zitten, kijkt Piero achterom met een blik van “Hmpf, toeristen.” We sporen hem aan en gaan in een drafje en later in galop door het prachtige landschap. Het geluid van de hoeven van het rendier in de sneeuw en verder niks dan stilte om ons heen maakt het een magische gebeurtenis. Hoewel het ijskoud is, mag dit ritje van mij de hele dag wel duren.

Het wak in

Die avond ga ik naar een Finse sauna mét ijswak bij het meer. Als we aankomen is het al -23. De sauna is hout gestookt en zo rond de 90 graden. Volgens de eigenaren kunnen we het beste af en toe afkoelen in het wak.

“Begin klein en kijk dan eens hoe ver je komt.” We wagen allemaal meerdere pogingen. Na een paar minuten sauna, lopen we naar buiten op blote voeten in de richting van de trap van het wak. De eerste keer lukt het tot mijn middel, de tweede en derde keer tot aan mijn nek.

Zodra mijn warme huid met het koude water in aanraking komt, voelt het alsof ik door duizenden mesjes wordt gestoken. Ik probeer rustig adem te halen en na een paar seconden stap ik het water uit en loop terug naar binnen. Mijn huid begint te tintelen, maar al mijn zintuigen staan op scherp. Alsof ze gereset zijn. Als mijn huid weer ‘normaal’ voelt, stap ik opnieuw in de sauna om het ritueel nog eens dunnetjes over te doen.

Wandeling rond het meer

Mijn lijf doet de volgende dag pijn van het langlaufen en de hike, dus besluit ik af te zien van de ski-activiteit van die dag. In plaats daarvan ga ik een dagje wandelen met twee andere meiden. We beginnen bij het bevroren meer. Bizar om te denken dat dit in de zomer een grote waterpoel is waar je in kunt kajakken.

We volgen een pad door het bos en komen uit bij een schattig restaurant waar we opwarmen en wat eten. Zodra ik de zelfgemaakte taartjes zie liggen, bestel ik er meteen drie en geniet van deze suikerbom wat me de bijnaam 'Miss Pie' oplevert.

Huskytocht door de sneeuw

Op vrijdagmiddag staat de huskysafari op het programma. Eigenlijk dé reden dat ik deze reis geboekt heb. De foto’s van de honden voor de slee in zo’n wit sneeuwlandschap… ja, dat wil toch iedereen?

De uitleg over de slee klinkt best spannend. Niet eraf vallen, dit is de rem, zorg dat het touw strak blijft staan en ga zo maar door. Mijn maatje begint aan het hoofd van de slee en ik reis mee als passagier.

De honden gaan door het dak. Ze hebben zo’n zin om te rennen, ondertussen krijgen onze trommelvliezen een fikse opdonder. Maar zodra ze worden losgemaakt en m’n maatje haar voet van de rem haalt, schieten we naar voren en zijn de honden stil.

We zijn omringd door sneeuw. De ene sneeuwhoop nog hoger dan de andere. Tussen de dunne sparren schijnt een heldere zon. Het voelt aan als een sprookje. Halverwege draaien we de rollen om en bestuur ik de slee. Het mag van mij nog uren zo doorgaan.

Een cadeautje

Die avond ga ik met een klein groepje kamperen. Lees je dat goed? Ja. In een tipitent, op rendierhuiden en met een brandend vuurtje. Het is al donker als we bij onze gids achter in een slee achter de sneeuwscooter gaan zitten. Hij scheurt in volle vaart door de bossen en wij genieten met volle teugen. Het voelt een beetje alsof we in een karretje van een achtbaan zitten.

Uit het niets stopt onze gids en zet z’n sneeuwscooter uit. We staan midden in het bos. Als we omhoog kijken, begrijpen we waarom. Het noorderlicht is zó goed te zien, dat we ademloos omhoog kijken.

In stilte kijken we een paar minuten naar het felle, groene lint boven ons. Dit is nog specialer dan de andere avonden hiervoor waarop het licht vaag te zien was. Nu verandert het constant van heel fel en een rechte streep naar gekrulde, groene linten.

Vuur maken

Het vuurtje in de tent brandt al als we aankomen. We roosteren marshmellows en worstjes en drinken iets warms voordat we ons klaar maken om naar bed te gaan. Ik ben heel wat festivalcampings gewend, maar dit is de eerste keer op een rendierhuid. In onze thermokleding kruipen we in de speciale slaapzak die gelukkig erg warm is.

We spreken we af dat wanneer iemand vanacht wakker is, we kijken of het vuur nog brandt. Zo niet, dan leg je er weer een houtblok op. Op gegeven moment word ik wakker en zie dat het vuur alleen nog maar gloeit. Shit! Ik pak snel een stuk hout en leg deze op het vuur. Maar er gebeurt niets.

Ik ga op mijn hurken voor het vuur zitten en begin langzaam te blazen. Na drie keer blazen is het ineens POEF! VUUR! Met een gerust hart val ik in slaap. Het is warm. Het vuur brandt. Dit is geweldig.

Racemonsters

Als we de volgende ochtend uit onze slaapzakken kruipen, krijgen we het koud. Vannacht was het ‘maar’ -21, nu staat de teller op -26. Terug in het hostel neem ik een warme douche en trek andere kleren aan voor onze laatste activiteit van de week: een sneeuwscootertocht.

Mijn maatje begint en ik start achterop. Mijn maatje scheurt door de Finse bossen en ik zit achterop te genieten. Halverwege wisselen we van rol.

Boven op de berg

Het eerste stuk vind ik spannend, maar naarmate ik langer rij, hoe meer plezier ik erin krijg. Als iedereen het onder de knie heeft, krijgen we instructies voor het volgende deel: de bergtop van ruim 700 meter.

In opperste concentratie rijd ik naar boven. Er zijn geen officiële sneeuwscooterpaden en op sommige plekken helt de sneeuwscooter erg naar een bepaalde kant toe. We geven met z’n tweeën tegendruk en rijden langzaam naar de top. Iedereen komt met een lach aan.

De instructrice geeft ons daar instructies om weer naar beneden te rijden. Ik hoor alleen maar ‘niet remmen’, ‘dan wordt het een slee’, ‘geen controle meer’. Mijn hart zit in mijn keel. Dit is heel hoog. Maar toch wil ik het wel proberen. Ik kan dit gewoon, toch?

Paniek op een berg

Als we aan de afdaling beginnen, krijgt mijn hoogtevrees steeds meer grip op mij. Niet remmen betekent dat we hard naar beneden gaan en dat staat voor mij gelijk aan óók geen controle meer hebben.

Ik rem pompend, maar het helpt weinig. De sneeuwscooter glijdt hard naar beneden en de paniek neemt toe. Als ik voel dat de sneeuwscooter zijwaarts glijdt, blokkeert alles in mij. Ik rem zo hard als ik kan en begin te roepen naar mijn maatje: “Ik kan dit niet! Ik wil eraf, haal me eraf, ik wil dit echt niet!”

Mijn maatje blijft kalm en probeert me te motiveren het nog eens te proberen. Maar als mijn geroep overgaat in gegil, neemt ze het over. “Wat je ook doet, laat die rem níét los.”

Ze probeert eerst naast de scooter te komen, maar we staan midden op een steile helling stil, dus haar schoenen glijden weg. Als een ware acrobaat klimt ze langs mijn zij om voor me te komen. Als ze de rem vast heeft, schuif ik naar achteren. We glibberen naar beneden, maar ze houdt haar hoofd koel. Als we onderaan de berg zijn, haal ik opgelucht adem. We zijn niet dood.

Emotioneel wrakje

De spanning van de afdaling en de vermoeidheid van de afgelopen dagen slaat in als een bom. Ik blijf maar huilen. Als iemand aan me vraagt hoe het gaat, breek ik weer. Ik begin te snikken en laat me knuffelen. “Je hebt het goed gedaan!” zeggen mensen. Toch voelt het niet zo. Ik schoot in paniek, daar is niks goeds aan. “Ik was zó bang,” zeg ik keer op keer en schiet dan weer vol.

In het hostel trek ik me even terug. Na een paar uur kan ik een beetje om de gebeurtenis lachen. Die mate van paniek? Dat heb ik eigenlijk nooit. Maar we hebben het samen opgelost en we zijn veilig teruggekomen.

Rendiermaal

Die avond sluiten we onze fantastische week af in een restaurant. Bijna alle gezichtjes staan vermoeid. Want hoewel het een fantastische week was, hebben we zoveel gedaan dat het eerder voelt alsof we drie weken weg zijn geweest.

Want wat hebben wij met zijn alleen een bijzondere reis gemaakt. En ondanks mijn mental breakdown op de berg ben ik er trots op dat ik mijn grenzen deze week herhaaldelijk heb verlegd en kan ik oprecht zeggen dat ik trots op mezelf ben.